ਕੌਣ ਹਨ ਚੀਤਾ ਮਿੱਤਰ? ਕੀ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਡਿਊਟੀ?

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਚੀਤਿਆਂ ਦੇ ਵਸੇਬੇ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ "ਚੀਤਾ ਮਿੱਤਰਾਂ" ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕੌਣ ਹਨ ਚੀਤਾ ਮਿੱਤਰ? ਕੀ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਡਿਊਟੀ?

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੂਨੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕੀ ਚੀਤਿਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੁਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਲਗਭਗ 70 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਵੱਡੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਨੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਚੀਤਿਆਂ ਦੇ ਵਸੇਬੇ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ "ਚੀਤਾ ਮਿੱਤਰਾਂ" ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਚੀਤਾ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵੱਡੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੀਤੇ ਕੁਨੋ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਹਨ, ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਕੱਤਾਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੀਤੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ 51 ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 400 ਚੀਤਾ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਪਟਵਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇੱਕ ਬਦਲਾਅ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਪਾਰਕਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮਨੁੱਖੀ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚੀਤੇ ਅਤੇ ਲੈਪਰਡ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਣਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਚੀਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਚੀਤੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੰਗਲਾਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਣ ਲਈ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਜਾਣ ਸਮੇਂ, ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਲਈ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਰੇਡੀਓ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਿਸ ਦਿਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੁਨੋ ਵਿਖੇ ਚੀਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੀਤਾ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਟੀਮ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, "ਚੀਤਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ"।

ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਗੇ ਕਿ ਜਾਨਵਰ ਪਾਰਕ ਦੇ ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾਣ, ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨਗੇ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ 2007 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਚੀਤਾ ਮਿੱਤਰ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਡਾਕੂ ਹੈ। ਰਮੇਸ਼ ਸੀਕਰਵਾਰ, ਜੋ ਚੰਬਲ ਨਦੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਡਾਕੂ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਛੁਪਣਗਾਹ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕੰਮ ਹੋਵੇਗਾ। 1952 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਚੀਤਾ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਚੀਤਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਦੋ ਡਰੋਨ ਦਸਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਵਾਚ ਟਾਵਰ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 24 ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਫੌਜੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਜੰਗਲਾਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਪੀਰੀਅਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੀਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੀਨਾ ਰਹਿਣਗੇ”। ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੀਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੇਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਆਦੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।

25 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਕੀ ਬਾਤ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੀਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਪਾਰਕ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਦੋਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਚੀਤੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਣ।

Related Stories

No stories found.
logo
Punjab Today
www.punjabtoday.com