ਗੁਡ ਗਵਰਨੈਂਸ ਇੰਡੈਕਸ 2021 ਜਾਰੀ

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਡੀ.ਏ.ਆਰ.ਪੀ.ਜੀ. ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਗੁਡ ਗਵਰਨੈਂਸ ਇੰਡੈਕਸ 2021 ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
ਗੁਡ ਗਵਰਨੈਂਸ ਇੰਡੈਕਸ 2021 ਜਾਰੀ

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਸੁਸ਼ਾਸਨ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਡੀ.ਏ.ਆਰ.ਪੀ.ਜੀ. ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਗੁਡ ਗਵਰਨੈਂਸ ਇੰਡੈਕਸ 2021 ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।

ਸੁਸ਼ਾਸਨ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 2014 ਤੋਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਲਾਭ ਮਿਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਗੁਡ ਗਵਰਨੈਂਸ ਇੰਡੈਕਸ, ਜੀਜੀਆਈ 2021 ਫਰੇਮਵਰਕ ਵਿੱਚ ਦਸ ਸੈਕਟਰ ਅਤੇ 58 ਸੂਚਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। GGI 2020-21 ਦੇ ਸੈਕਟਰ ਹਨ: 1) ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਖੇਤਰ, 2) ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ, 3) ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ, 4) ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ, 5.) ਜਨਤਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗਤਾਵਾਂ, 6) ਆਰਥਿਕ ਸ਼ਾਸਨ, 7) ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ, 8) ਨਿਆਂਇਕ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, 9) ਵਾਤਾਵਰਣ, ਅਤੇ 10) ਨਾਗਰਿਕ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸ਼ਾਸਨ।

GGI 2020-21 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ- (i) ਹੋਰ ਰਾਜ - ਗਰੁੱਪ ਏ; (ii) ਹੋਰ ਰਾਜ - ਗਰੁੱਪ ਬੀ; (iii) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜ; ਅਤੇ (iv) ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼।

ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜ ਨੇ ਗੁਡ ਗਵਰਨੈਂਸ ਇੰਡੈਕਸ 2021 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਚੌਥੇ ਅਤੇ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ।

ਹਿਮਾਚਲ 10 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈਕਟਰਾਂ ਅਤੇ 58 ਸੂਚਕਾਂ ਵਿੱਚ 5.084 ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸਕੋਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।

10 ਰਾਜਾਂ ਵਾਲੇ ਗਰੁੱਪ ਏ ਵਿੱਚ, ਹਰਿਆਣਾ ਨੇ 5.084 ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਿਰਫ 4.971 ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਨਾਗਰਿਕ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਮਾਨਵ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਕਾਸ ਸੂਚਕ ਨਾਮਾਂਕਣ ਅਨੁਪਾਤ, ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ, ਹੁਨਰ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਪਲੇਸਮੈਂਟ ਅਨੁਪਾਤ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਧਾਰਨ ਦਰ ਵਰਗੇ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ।

ਹਿਮਾਚਲ ਨੇ 0.649 ਸਕੋਰ ਨਾਲ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਗਰੁੱਪ ਏ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਨੇ 0.689 ਦੇ ਸਕੋਰ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ 0.696 ਦੇ ਸਕੋਰ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਭਿੜ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਯੂਟੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ 0.741 ਅੰਕ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।

ਹਿਮਾਚਲ 0.822 ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਜਨਤਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰਟ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਹਰਿਆਣਾ ਨੇ 0.791 ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਜਦਕਿ ਪੰਜਾਬ 0.778 ਅੰਕ ਲੈ ਕੇ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।

ਨਾਗਰਿਕ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ, ਹਰਿਆਣਾ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਹਿਮਾਚਲ ਇਸ ਪੈਰਾਮੀਟਰ 'ਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਤਿੰਨ 'ਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ 'ਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਚੌਥੇ ਅਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਿਮਾਚਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਖੇਤਰ ਦੇ ਤਿੰਨੋਂ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ, ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ (ਐਮਐਮਆਰ), ਬਾਲ ਮੌਤ ਦਰ (ਆਈਐਮਆਰ), ਟੀਕਾਕਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਸੰਖਿਆ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ।ਹਰਿਆਣਾ 10ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਰਾਬ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂਕਿ ਪੰਜਾਬ 9ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਖਿਸਕ ਗਿਆ। ਹਿਮਾਚਲ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੇਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।

ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਆਰਥਿਕ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। 10 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬ ਆਖਰੀ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ ਜਦਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਛੇਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਹਿਮਾਚਲ ਨੇ ਵੀ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਛੇਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਹਰਿਆਣਾ, ਜਿਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਸੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ, ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ, ਪੇਂਡੂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਗਾਰੰਟੀ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ ਵਰਗੇ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ, ਜੋ ਕਿ ਘੱਟ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨੇ ਵੀ ਮਾਪਦੰਡ ਵਿੱਚ ਨੌਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

ਭਾਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਨੇ ਪਿਛਲੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਛਾਪ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ। ਪੰਜਾਬ 4.97 ਦੇ ਸਕੋਰ ਨਾਲ 10 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਜਦਕਿ ਹਰਿਆਣਾ 5.33 ਦੇ ਸਕੋਰ ਨਾਲ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।

Related Stories

No stories found.
logo
Punjab Today
www.punjabtoday.com